Ana Kira Modeli (Head Lease) Nedir?
Ana kira modeli (head lease), bir şirketin mülk sahibinden kiraladığı yeri kendi adına tutup alt kira sözleşmesiyle bayisine, franchise alanına veya başka bir işletmeciye kullandırdığı kiralama yapısıdır.

Bir franchise zinciri yeni bir AVM'de mağaza açarken kira sözleşmesini franchise alanın değil kendi adına imzalayabilir. Ardından aynı yeri franchise alana alt kiraya verir. Bu yapıya ana kira modeli, İngilizce adıyla head lease denir. Model, AVM yönetimine güçlü bir şirketle muhatap olma güvencesi verirken franchise verene de lokasyon üzerinde kalıcı kontrol sağlar. Fast food, kahve ve market franchise sistemlerinde, prime lokasyonlarda ve havalimanı gibi konsesyon alanlarında sık kullanılır.
Ana kira modeli nasıl çalışır?
Yapı iki katmanlıdır. Ana kira sözleşmesi mülk sahibi ile franchise veren ya da ana kiracı arasında yapılır; kira ödeme yükümlülüğü ana kiracıdadır. Alt kira sözleşmesi ise ana kiracı ile fiilen işletecek franchise alan ya da bayi arasında yapılır. Alt kiracı kirayı ana kiracıya öder, ana kiracı da mülk sahibine.
Franchise sözleşmesi sona erer ya da franchise alan başarısız olursa, ana kiracı lokasyonu kaybetmeden yeni bir işletmeci getirebilir veya mağazayı şirket mağazasına çevirebilir. Buna karşılık ana kiracı, alt kiracının ödemediği kiradan mülk sahibine karşı sorumlu kalır. Ana kira sözleşmesinde alt kiraya verme izni bulunmalıdır; hukuki ayrıntılar için uzman görüşü alınmalıdır.
Perakendede ana kira modeli örneği
Varsayımsal bir örnek: Bir kahve zinciri, yoğun bir AVM'de köşe birimi 10 yıllığına kendi adına kiralıyor ve birimi franchise alana alt kiraya veriyor. Alt kira bedeli, ana kiraya ek olarak yönetim maliyetini de karşılayacak şekilde belirleniyor. Dördüncü yılda franchise alan, mali sorunlar nedeniyle işletmeyi bırakmak istiyor. Zincir, lokasyonu kaybetmeden mağazayı başka bir franchise alana devrediyor. Geçiş döneminde mağaza iki ay şirket mağazası olarak işletiliyor ve AVM yönetimi bu süreçte herhangi bir kira kesintisi yaşamıyor. Zincir, bu deneyimden sonra prime lokasyonların tamamında ana kira modelini standart hale getiriyor.
Ana kira modeli için dikkat edilmesi gerekenler
- Ana kira sözleşmesinde alt kiraya verme ve devir izinleri açıkça yer almalıdır.
- Alt kira bedeli, ana kiracının üstlendiği riski karşılayacak şekilde belirlenmelidir.
- Ana kiracı, alt kiracının ödeme performansını düzenli izlemeli ve teminat almalıdır.
- Franchise ve alt kira sözleşmelerinin süreleri birbiriyle uyumlu olmalıdır.
İlgili terimler
Ana kira modeliyle bağlantılı terimler arasında ticari kira sözleşmesi, franchise sözleşmesi, kira depozitosu ve alt franchise yer alır. AVM ve kiralama haberleri AVM ve gayrimenkul kategorisinde bulunuyor.
Son güncelleme: · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü
Alıntılarken kaynak gösterin: "Ana Kira Modeli (Head Lease) nedir?", Perakende Sözlüğü, Perakende Sektörü — https://perakendesektoru.com/sozluk/ana-kira-modeli-head-lease-nedir/
A harfiyle başlayan diğer terimler
- ABC Analizi Nedir?
- Abonelik Ticareti (Subscription Commerce) Nedir?
- Açık Rıza Nedir?
- Açıkta Satılan Gıda Etiketlemesi Nedir?
- Açılış Öncesi Giderler (Pre-Opening Expenses) Nedir?
- Açılış-Kapanış Kontrol Listesi Nedir?
- Açılışa Özel Kampanya (Grand Opening) Nedir?
- Ada Teşhir Nedir?
- Adil Raf Payı (Fair Share of Shelf) Nedir?
- Adil Ticaret (Fair Trade) Nedir?