Doğrudan Satış (Direct Selling) Nedir?

Şirket, ürünlerini dönemsel kataloglar ve dijital uygulamalarla temsilcilerine sunar. Temsilci, çevresindeki müşterilerden sipariş toplayıp şirkete iletir; ürünler temsilciye ya da doğrudan müşteriye gönderilir. Tek kademeli modelde temsilci yalnızca kendi satışından kazanır. Çok katmanlı modelde ise kendi ekibine kattığı temsilcilerin satışlarından da pay alır.

Bu modelin meşru biçimi ile piramit satış sistemi arasındaki çizgi, kazancın neye dayandığıdır. Meşru doğrudan satışta gelir, son tüketiciye yapılan ürün satışından doğar. Kazancın esas olarak yeni üye kaydından elde edildiği piramit satış sistemleri ise 6502 sayılı Kanun kapsamında yasaktır. Ayrıca ev ziyaretinde yapılan satışlar iş yeri dışında kurulan sözleşme kurallarına tabidir.

Perakendede doğrudan satış örneği

Varsayımsal olarak bir kozmetik markası, her üç haftada bir yeni katalog yayımlıyor ve temsilcilerine dijital bir sipariş uygulaması sunuyor. Bir temsilci, mahallesindeki ve iş yerindeki 40 müşteriden sipariş topluyor, ürünleri haftalık olarak teslim alıp dağıtıyor. Marka, temsilcilerin müşterilerine ürün denemesi yaptırabilmesi için her katalog döneminde deneme boy ürünler gönderiyor.

Doğrudan satış için dikkat edilmesi gerekenler

• Temsilcilerin gelir vaatleri gerçekçi olmalı, kazancın ürün satışına dayandığı açıkça anlatılmalıdır.
• Temsilcilere aşırı stok aldırılması hem etik hem hukuki risk yaratır.
• İş yeri dışında yapılan satışlarda tüketicinin cayma hakkı ve bilgilendirme kuralları güncel mevzuattan kontrol edilmelidir.
• Ürün iddiaları, özellikle kozmetik ve takviyelerde, mevzuata uygun ve kanıtlanabilir olmalıdır.

İlgili terimler

Doğrudan satışla bağlantılı kavramlar arasında D2C, güzellik danışmanı, sosyal ticaret ve numune dağıtımı yer alır. Kozmetik perakendesine dair haberler kozmetik ve kişisel bakım sayfasında takip edilebilir.