Etik Kaynak Kullanımı (Ethical Sourcing) Nedir?
Etik kaynak kullanımı (ethical sourcing), perakendecinin ürün ve hammaddeleri, çalışan haklarına, iş sağlığına, çevreye ve iş ahlakına saygı gösteren tedarikçilerden temin etmesini sağlayan satın alma yaklaşımıdır.
Etik kaynak kullanımı (ethical sourcing), satın alma kararlarında fiyat, kalite ve teslim süresinin yanında tedarik zincirindeki insan ve çevre etkilerini de hesaba katmaktır. Çocuk işçiliği ve zorla çalıştırmanın önlenmesi, asgari çalışma koşullarına uyum, güvenli işyerleri, çalışma saatleri, çevre mevzuatına uyum ve rüşvetle mücadele temel başlıklardır. Hazır giyim, ayakkabı, oyuncak, kahve, kakao ve taze ürün gibi emek yoğun ya da riskli bölgelerden tedarik edilen kategorilerde öne çıkar. Perakendeciler bu yaklaşımı tedarikçi davranış kuralları, denetimler ve uzun vadeli tedarikçi ilişkileriyle uygular.
Etik kaynak kullanımı nasıl çalışır?
Perakendeci önce tedarikçilerine uymaları gereken asgari kuralları içeren bir davranış kuralları belgesi hazırlar ve bunu sözleşmelere ekler. Ardından tedarik zincirinde risk haritası çıkarılır: hangi ülke, kategori ve üretim aşamasında hangi riskin yüksek olduğu belirlenir. Yüksek riskli tedarikçiler için sosyal uygunluk denetimleri planlanır.
Denetimde tespit edilen sorunlar için düzeltici eylem planı hazırlanır ve takip edilir. Sorun çözülmezse son seçenek tedarikçiyle çalışmayı bırakmaktır. Ancak ani ayrılık, işçilerin işsiz kalmasına yol açabileceği için iyileştirme süreci çoğu zaman öncelikli tercih edilir. Satın alma ekiplerinin fiyat ve teslim baskısının tedarikçide fazla mesaiye yol açıp açmadığı da etik kaynak kullanımının konusudur.
Perakendede etik kaynak kullanımı örneği
Varsayımsal bir örnekte, bir giyim perakendecisi fason üreticilerinin alt yüklenicilere iş verdiğini ve bu atölyelerin denetim dışında kaldığını fark ediyor. Şirket, tedarikçilerden tüm üretim yerlerini bildirmelerini zorunlu kılıyor ve bildirilmemiş alt yüklenici kullanımını sözleşme ihlali olarak tanımlıyor. Ayrıca sipariş takvimini daha erken kesinleştirerek tedarikçilerin son dakika baskısıyla alt yükleniciye yönelmesini azaltmaya çalışıyor.
Etik kaynak kullanımı için dikkat edilmesi gerekenler
- Tedarikçilerin tüm üretim yerleri ve alt yüklenicileri kayıt altına alınmalıdır.
- Satın alma uygulamalarının (fiyat, termin, son dakika değişiklikleri) tedarikçi üzerindeki etkisi değerlendirilmelidir.
- Denetim bulguları için zaman sınırlı düzeltici eylem planları takip edilmelidir.
- Kamuya yapılan açıklamalar, denetim ve izleme verileriyle desteklenmelidir.
İlgili terimler
Etik kaynak kullanımıyla bağlantılı terimler arasında adil ticaret, sub-supplier, tedarikçi ilişkileri yönetimi ve izlenebilirlik yer alır. Sorumlu perakendecilik haberleri toplumsal etki ve sorumlu perakendecilik başlığında.
Son güncelleme: · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü