Perakende Sektörü

Sözleşmeli Üretim (Contract Farming) Nedir?

Sözleşmeli üretim, perakendeci ya da gıda tedarikçisinin çiftçiyle ekimden önce ürün miktarı, kalite, fiyat veya fiyatlama yöntemi ve teslim koşullarında anlaştığı tarımsal tedarik modelidir.

Sözleşmeli Üretim (Contract Farming)

Market rafındaki domatesin, nohudun ya da organik yumurtanın hangi tarladan geldiğini bilmek isteyen müşteri sayısı arttıkça sözleşmeli üretim perakendeciler için daha önemli bir tedarik yolu haline geldi. Bu modelde perakendeci, bir gıda üreticisi veya ürün toplayıcı, çiftçiyle henüz ürün yetişmeden anlaşır. Sözleşmede ekilecek tür, miktar, kalite kriterleri, tarım uygulamaları, teslim zamanı ve fiyat ya da fiyatın nasıl belirleneceği yazılır.

Sözleşmeli üretim nasıl çalışır?

Alıcı taraf çoğu zaman tohum, fide, teknik danışmanlık veya analiz desteği sağlar. Çiftçi belirlenen tarım uygulamalarına uyar, alıcı da hasat edilen ürünü kalite kriterlerine uyduğu sürece satın alır. Organik ve iyi tarım uygulamaları sertifikalı ürünlerde denetim ve kayıt tutma sözleşmenin parçasıdır.

Perakendeci açısından model, arz güvencesi, izlenebilirlik ve özel marka ürünlerde kalite tutarlılığı sağlar. Çiftçi açısından ise satış garantisi ve fiyat öngörülebilirliği anlamına gelir. Türkiye'de sözleşmeli üretim Tarım ve Orman Bakanlığı mevzuatıyla düzenlenir; sözleşmelerin kaydı ve zorunlu unsurları için güncel mevzuat ve bakanlık duyuruları kontrol edilmelidir.

Perakendede sözleşmeli üretim örneği

Varsayımsal olarak ulusal bir market zinciri, özel markalı organik bakliyat serisi için İç Anadolu'daki bir üretici grubuyla anlaşıyor. Zincir ekimden önce alım miktarını ve fiyat belirleme yöntemini belirliyor, her hasatta kalıntı analizi yaptırıyor. Ürünler paketlenirken ambalaja üretim bölgesini gösteren bilgi ekleniyor ve raf etiketinde ürünün sözleşmeli üretimle tedarik edildiği belirtiliyor. Böylece zincir, hasat kötü geçen yıllarda bile rafını boş bırakmama ihtimalini artırıyor.

Sözleşmeli üretim için dikkat edilmesi gerekenler

  • Fiyat ya da fiyat belirleme yöntemi, piyasa dalgalanmalarında iki tarafı da korumayacak kadar katı olmamalıdır.
  • Kalite kriterleri ölçülebilir olmalı, ret durumunda ürünün ne olacağı açıkça yazılmalıdır.
  • Kuraklık ve dolu gibi doğal risklerin paylaşımı sözleşmede ayrıca düzenlenmelidir.
  • Ambalajdaki köken ve üretim iddiaları belgelerle desteklenebilir olmalıdır.

İlgili terimler

Sözleşmeli üretimle ilişkili kavramlar arasında tarladan rafa, doğrudan tedarik, pestisit kalıntı analizi ve organik ürün sertifikası sayılabilir. Organik ve doğal ürün pazarındaki gelişmeler organik ve doğal ürünler sayfasında yer alıyor.

Son güncelleme: · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü

Alıntılarken kaynak gösterin: "Sözleşmeli Üretim (Contract Farming) nedir?", Perakende Sözlüğü, Perakende Sektörü — https://perakendesektoru.com/sozluk/sozlesmeli-uretim-contract-farming-nedir/

S harfiyle başlayan diğer terimler