Tavsiye Programı (Referral Program) Nedir?

Tavsiye programı, mevcut müşterilerin markayı arkadaşlarına önermesini, önerilen kişi alışveriş yaptığında hem tavsiye edene hem de yeni müşteriye indirim, puan ya da hediye vererek teşvik eden müşteri kazanım yöntemidir.

"Arkadaşını davet et, ikiniz de 100 TL kazanın" türünden kampanyaların arkasında bir tavsiye programı (referral program) vardır. Yöntem, ağızdan ağıza önerinin gücünü ölçülebilir ve ödüllendirilebilir bir sisteme çevirir. Müşteri kendine özel bir kod ya da bağlantı paylaşır; bu kodla gelen kişi ilk alışverişini yaptığında iki taraf da ödül alır. E-ticaret siteleri, hızlı teslimat uygulamaları, abonelik hizmetleri ve ödeme uygulamaları yeni müşteri kazanmak için bu modeli sıkça kullanır. Tanıdıktan gelen öneri reklamdan daha inandırıcı bulunduğu için bu yolla gelen müşterilerin bağlılığı da genellikle daha yüksek olur.

Tavsiye programı nasıl çalışır?

Program dört parçadan oluşur: paylaşım aracı (kişiye özel kod ya da bağlantı), ödül yapısı, koşullar ve takip sistemi. Ödül çift taraflı olduğunda paylaşım daha kolay olur, çünkü müşteri arkadaşına da bir avantaj sunduğunu hisseder. Koşullar, ödülün hangi durumda kazanılacağını belirler: ilk siparişin belirli bir tutarı geçmesi, iade süresinin dolması gibi.

Programın maliyeti, tavsiyeyle gelen müşterinin edinme maliyeti olarak hesaplanır ve diğer kanalların müşteri edinme maliyetiyle karşılaştırılır. Kısa vadeli maliyet kadar, bu müşterilerin uzun vadeli değeri de izlenir.

Perakendede tavsiye programı örneği

Bir online market uygulaması, örnek olarak tavsiye eden ve edilen kişiye 150 TL'lik bakiye veriyor; ödül, yeni müşterinin 750 TL ve üzeri ilk siparişi teslim edildikten sonra tanımlanıyor. Üç ay sonunda uygulama, tavsiyeyle gelen müşterilerin ikinci sipariş oranını reklamla gelenlerle karşılaştırıyor. Tavsiyeyle gelenlerin tekrar sipariş oranı daha yüksek çıktığı için program bütçesi artırılıyor, ancak aynı adrese açılan çoklu hesaplar için kontrol ekleniyor.

Tavsiye programı için dikkat edilmesi gerekenler

• Aynı kişinin farklı hesaplarla kendini davet etmesi gibi kötüye kullanımlar için cihaz, adres ve ödeme bilgisi kontrolleri kurulmalıdır.
• Ödül koşulları ve geçerlilik süresi davet ekranında açıkça yazılmalıdır.
• Davet mesajları, alıcının izni olmadan toplu biçimde gönderilmemelidir.
• Program, yalnızca kayıt sayısıyla değil, gelen müşterilerin yaşam boyu değeriyle ölçülmelidir.

İlgili terimler

Tavsiye programlarıyla birlikte anılan kavramlar arasında sosyal ticaret, net tavsiye skoru, satış ortaklığı ve influencer pazarlama yer alır. Müşteri kazanımına yönelik reklam ve iletişim haberleri perakende medya başlığında.

Son güncelleme: 18 Ekim 2026 · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü