Ex-Factory Tarihi (Fabrika Çıkış Tarihi) Nedir?
Ex-factory tarihi, siparişin üretiminin bitip paketlenerek fabrikadan çıkması gereken tarihtir; tedarikçinin teslim performansı ve perakendecinin mağazaya ulaşma planı bu tarihe göre ölçülür.

Bir giyim siparişinde en çok konuşulan tarihlerden biri ex-factory tarihidir. Türkçede fabrika çıkış tarihi anlamına gelir. Üretimin tamamlanıp ürünlerin paketlenmiş, kontrol edilmiş ve yüklemeye hazır halde fabrikadan çıkması gereken günü gösterir. Perakendeci bu tarihe taşıma süresini, gümrük ve depo işlemlerini ekleyerek ürünün mağazaya ne zaman ulaşacağını hesaplar. Hazır giyim, ayakkabı, ev tekstili ve ithal ev ürünlerinde sipariş belgelerinin standart alanlarından biridir.
Ex-factory tarihi nasıl çalışır?
Ex-factory tarihi sipariş anında belirlenir ve satın alma siparişine yazılır. Tarih, mağaza teslim hedefinden geriye doğru hesaplanır: denizyolu ile uzak ülkeden gelen ürün için haftalar, karayoluyla yakın ülkeden gelen ürün için günler eklenir. Teslim şekli, örneğin malın fabrikada teslim alınması ya da tedarikçinin limana getirmesi, ayrıca belirlenir.
Tedarikçinin performansı bu tarihe göre ölçülür. Zamanında çıkan siparişlerin oranı tedarikçi karnesine yazılır. Gecikmelerde sözleşmede ceza, indirim ya da hava kargo maliyetinin tedarikçiye yüklenmesi gibi maddeler bulunabilir. Erken çıkış da her zaman istenmez, çünkü perakendecinin depo ve finansman planını bozabilir.
Perakendede ex-factory tarihi örneği
Varsayımsal bir örnek: bir giyim zinciri 1 eylül mağaza teslimi için siparişinde 1 ağustos ex-factory tarihi belirliyor. Tedarikçi üretimdeki bir sorun nedeniyle 12 ağustosta çıkış yapabileceğini bildiriyor. Denizyolu ile ürün sezona yetişmeyecek. Zincir ile tedarikçi, sözleşmedeki gecikme maddesine dayanarak siparişin bir kısmının hava kargoyla gönderilmesine ve ek maliyetin tedarikçi tarafından karşılanmasına karar veriyor.
Ex-factory tarihi için dikkat edilmesi gerekenler
- Ex-factory tarihi ile mağaza teslim tarihi arasında yeterli tampon süre bırakılmalıdır.
- Tarih değişiklikleri yazılı olarak bildirilmeli ve dağıtım planına hemen yansıtılmalıdır.
- Son kontrolün ex-factory tarihinden önce tamamlanacak şekilde planlanması gerekir.
- Gecikme yaptırımları sözleşmede açık olmalı, sonradan tartışma konusu olmamalıdır.
İlgili terimler
Ex-factory tarihiyle ilişkili kavramlar arasında T&A takvimi, OTIF, ön sevk bildirimi ve teslim edilmiş maliyet yer alır. Hazır giyim tedarikine dair güncel haberleri hazır giyim sektörü başlığında okuyabilirsiniz.
Son güncelleme: · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü
Alıntılarken kaynak gösterin: "Ex-Factory Tarihi (Fabrika Çıkış Tarihi) nedir?", Perakende Sözlüğü, Perakende Sektörü — https://perakendesektoru.com/sozluk/ex-factory-tarihi-fabrika-cikis-tarihi-nedir/