Sayısal Dağılım (Numeric Distribution) Nedir?

Sayısal dağılım, bir ürünün satıldığı mağaza sayısının, o ürün kategorisini satan toplam mağaza sayısına oranıdır; ürünün ne kadar yaygın bulunduğunu gösterir.

Bir ürün ne kadar iyi olursa olsun, rafta bulunmadığı yerde satılamaz. Sayısal dağılım (numeric distribution), ürünün kaç noktada bulunduğunu ölçen en temel göstergedir. Üreticilerin satış ve dağıtım ekipleri bu oranı bölge, kanal ve müşteri tipine göre takip eder. Veri, perakende paneli araştırmalarından ya da saha ekiplerinin mağaza ziyaretlerinden elde edilir. Sayısal dağılım her mağazayı eşit sayar; büyük bir hipermarket ile küçük bir bakkal aynı ağırlıktadır.

Sayısal dağılım nasıl çalışır?

Formül: Sayısal dağılım (%) = Ürünü bulunduran mağaza sayısı / Kategoriyi satan toplam mağaza sayısı × 100. Payda olarak tüm mağazalar değil, o kategoriyi satan mağazalar alınır; ayakkabı mağazasında süt aranmaz.

Gösterge, ağırlıklı dağılım ile birlikte okunur. Sayısal dağılım yüksek ama ağırlıklı dağılım düşükse ürün çok sayıda küçük noktada var, ancak kategori cirosunun döndüğü büyük mağazalarda yok demektir. Tersi durumda ürün az sayıda ama büyük mağazada bulunur. Geleneksel kanalın güçlü olduğu pazarlarda sayısal dağılımı artırmak için distribütör ağı ve saha satış ekibi kritik rol üstlenir.

Perakendede sayısal dağılım örneği

Varsayımsal bir örnek: Bir ilde gazlı içecek satan 2.000 nokta bulunuyor ve yeni bir meyveli soda bunların 600'ünde rafta yer alıyor. Sayısal dağılım yüzde 30. Üretici, distribütörüyle birlikte bakkal ve büfelere yönelik bir dağıtım kampanyası başlatıyor. Üç ay sonra ürün 900 noktaya ulaşıyor ve sayısal dağılım yüzde 45'e çıkıyor. Ancak satış ekibi, yeni noktaların bir kısmında ürünün soğutucuya girmediğini fark ediyor.

Sayısal dağılım için dikkat edilmesi gerekenler

• Bulunurluk "ürün mağaza stoğunda var" ile "rafta görünür" arasında ayrılmalı, ölçüm tanımı net olmalıdır.
• Kalıcı stoksuzluk yaşayan noktalar dağılımda sayılmaya devam ederse gösterge yanıltıcı olur.
• Dağılım artışı tek başına hedef olmamalı; düşük satış yapan noktalarda ürün yaşlanabilir ve iade doğurabilir.
• Kanal bazında ayrıştırma yapılmalı; modern kanal ile geleneksel kanal farklı dinamiklere sahiptir.

İlgili terimler

Sayısal dağılımla bağlantılı kavramlar arasında ağırlıklı dağılım, rafta bulunurluk, distribütör ve saha satış temsilcisi yer alır. Hızlı tüketim sektöründeki dağıtım haberleri gıda perakendesi başlığında bulunabilir.

Son güncelleme: 18 Ekim 2026 · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü