Spot Sayım Nedir?
Spot sayım, tüm mağazayı kapatmadan yalnızca belirli ürünlerin, rafların ya da kategorilerin önceden haber verilmeden sayılması ve sonucun stok kaydıyla karşılaştırılmasıdır.

Yıllık genel sayım beklenmeden stok kaydının ne kadar güvenilir olduğunu görmek isteyen mağazalar spot sayım yapar. Bu sayımda yalnızca seçilen ürünler, raflar ya da tek bir kategori sayılır ve sonuç sistemdeki stokla karşılaştırılır. Genellikle bölge müdürü, iç denetim ya da kayıp önleme ekibi tarafından, mağazaya önceden haber verilmeden istenir. Elektronik, kozmetik, alkol ve tütün gibi hırsızlık riski yüksek ürünlerde en sık başvurulan kontroldür.
Spot sayım nasıl çalışır?
Sayılacak ürünler bir liste halinde belirlenir. Liste; yüksek değerli ürünlerden, son haftalarda negatif stoğa düşen kalemlerden, satış hızına göre şüpheli görünen ürünlerden ya da rastgele seçimden oluşabilir. Sayım rafta, arka depoda ve teşhir alanlarında yapılır, sonuç aynı anda sistemle karşılaştırılır.
Döngüsel sayımdan farkı planlı bir takvime bağlı olmamasıdır. Döngüsel sayım tüm ürünleri belli bir sırayla tarar. Spot sayım ise şüphe ya da risk olan noktaya odaklanır. Fark çıkarsa ürün yeniden sayılır, kayıtlar ve son hareketler incelenir.
Perakendede spot sayım örneği
Varsayımsal olarak bir elektronik zincirinde bölge müdürü bir mağazaya habersiz gelip kulaklık ve akıllı saat reyonundaki 25 ürünü saydırıyor. 22 üründe sayım sistemle tutuyor. Üç üründe toplam 7 adet eksik çıkıyor. Kamera kayıtları ve iade hareketleri incelendiğinde eksiklerin aynı vardiyada yapılan sahte iadelerle ilgili olduğu anlaşılıyor. Bölge müdürü bu üç ürünü sonraki dört hafta boyunca haftalık spot sayım listesinde tutuyor ve iade onay yetkisini mağaza müdürüyle sınırlıyor.
Spot sayım için dikkat edilmesi gerekenler
- Sayılacak ürün listesi mağazayla önceden paylaşılırsa sonuç gerçek durumu yansıtmayabilir.
- Sayım anında kasada satılan ya da mal kabulde bekleyen ürünler hesaba katılmalıdır.
- Çıkan farklar hemen düzeltme olarak işlenmemeli, önce nedeni araştırılmalıdır.
- Spot sayım sonuçları mağaza bazında karşılaştırılırsa riskli lokasyonlar daha net görülür.
İlgili terimler
Spot sayımla birlikte kullanılan kavramlar arasında döngüsel sayım, sayım farkı, negatif stok ve iade dolandırıcılığı bulunur. Market operasyonlarındaki son gelişmeler için süpermarket ve hipermarket haberlerine, sektörün genel gündemi için güncel perakende haberlerine bakılabilir.
Son güncelleme: · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü
Alıntılarken kaynak gösterin: "Spot Sayım nedir?", Perakende Sözlüğü, Perakende Sektörü — https://perakendesektoru.com/sozluk/spot-sayim-nedir/
S harfiyle başlayan diğer terimler
- S&OP (Satış ve Operasyon Planlama) Nedir?
- Saatlik Satış Dağılımı Nedir?
- Sabit Kitap Fiyatı (Fixed Book Price) Nedir?
- Sadakat Puanı Yükümlülüğü (Loyalty Liability) Nedir?
- Safety Stock Nedir?
- Sağa Dönüş Eğilimi (Right-Hand Bias) Nedir?
- Sağlık Beyanı (Health Claim) Nedir?
- Saha Satış Temsilcisi Nedir?
- Sahaf (İkinci El Kitapçı) Nedir?
- Şahit Numune Nedir?