Perakende Sektörü

Stok Hizmet Seviyesi (Service Level) Nedir?

Stok hizmet seviyesi, bir ürün için gelen talebin stoktan, rafta boşluk oluşmadan karşılanma olasılığı ya da oranıdır; emniyet stoğunun ne kadar tutulacağını belirleyen temel hedeftir.

Stok Hizmet Seviyesi (Service Level)

Hiçbir perakendeci her ürünü her an stokta tutamaz, tutmaya çalışırsa sermayesini depoya gömer. Bu yüzden ürün bazında bir hedef belirlenir: stok hizmet seviyesi. Bu hedef, talebin ne sıklıkla stoksuz kalmadan karşılanacağını tanımlar. Kategori ve stok yenileme ekipleri, hızlı dönen temel ürünlerde yüksek, yavaş satan ve pahalı ürünlerde daha düşük hizmet seviyesiyle çalışır. Hedef yükseldikçe gereken emniyet stoğu orantısız biçimde artar, bu nedenle seçim kâr ve müşteri memnuniyeti arasında bir denge kurmaktır.

Stok hizmet seviyesi nasıl çalışır?

İki yaygın tanım vardır. Döngü hizmet seviyesi, sipariş döngülerinin yüzde kaçının hiç stoksuzluk yaşanmadan tamamlandığını gösterir. Doluluk oranı ise talep edilen adetlerin yüzde kaçının stoktan karşılandığını ölçer. Aynı rakam iki tanımda çok farklı anlamlara gelebilir, bu yüzden raporda hangisinin kullanıldığı belirtilmelidir.

Formül: Doluluk oranı = Stoktan karşılanan talep ÷ Toplam talep. Planlama sistemleri hedef hizmet seviyesini, talep dalgalanması ve tedarik süresiyle birleştirerek emniyet stoğunu hesaplar. Talep ne kadar dalgalıysa aynı hedefe ulaşmak için o kadar çok stok gerekir. Tedarik süresi uzun ve belirsiz olan ithal ürünlerde de aynı nedenle daha büyük bir pay ayrılır.

Perakendede stok hizmet seviyesi örneği

Örneğin bir süpermarket zinciri ekmek, süt, yumurta gibi trafik getiren ürünlerde hedefi çok yüksek tutuyor, çünkü bu ürünlerin rafta olmaması müşterinin başka markete gitmesine yol açabiliyor. Aynı zincir niş bir gurme sos için daha düşük bir hedefle yetiniyor. Varsayımsal olarak bu ayrım, toplam stok tutarını artırmadan temel ürünlerdeki raf boşluğunu azaltıyor. Planlama ekibi hedefleri her çeyrekte gerçekleşen raf doluluğu verisiyle karşılaştırıp yeniden ayarlıyor.

Stok hizmet seviyesi için dikkat edilmesi gerekenler

  • Tüm ürünlere aynı hedefi vermek, yavaş satan ürünlerde gereksiz stok biriktirir.
  • Hizmet seviyesi depoda değil, müşterinin gördüğü rafta ya da sitede ölçülmelidir.
  • Talep tahmini hatalıysa hedef rakam ne olursa olsun gerçekleşen seviye tutmaz.
  • Kampanya dönemleri ayrı değerlendirilmeli, normal haftalarla karıştırılmamalıdır.

İlgili terimler

Stok hizmet seviyesiyle birlikte izlenen kavramlar arasında stoksuzluk tepkisi, OTIF, stok pozisyonu ve talep tahmini bulunur. Tedarik zinciri performansı üzerine haberler lojistik ve tedarik sayfasında.

Son güncelleme: · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü

Alıntılarken kaynak gösterin: "Stok Hizmet Seviyesi (Service Level) nedir?", Perakende Sözlüğü, Perakende Sektörü — https://perakendesektoru.com/sozluk/stok-hizmet-seviyesi-service-level-nedir/

S harfiyle başlayan diğer terimler