Atıf Modeli (Attribution Model) Nedir?

Atıf modeli, bir satışın ya da dönüşümün, müşterinin satın almadan önce temas ettiği reklam, e-posta, arama gibi pazarlama kanalları arasında nasıl paylaştırılacağını belirleyen kurallar bütünüdür.

Müşteri bir ürünü önce sosyal medyada görür, birkaç gün sonra arama motorunda arar, sonunda bir e-postadaki bağlantıdan satın alır. Satış hangi kanala yazılmalıdır? Atıf modeli bu soruya verilen kurallı cevaptır. Pazarlama ekipleri, bütçeyi kanallar arasında dağıtırken hangi temas noktasının ne kadar katkı yaptığını bu modelle belirler. Seçilen model, aynı kampanyanın başarılı ya da başarısız görünmesine yol açabileceği için perakendede bütçe tartışmalarının merkezinde yer alır.

Atıf modeli nasıl çalışır?

En yaygın modeller şunlardır: Son tıklama satışın tamamını satın almadan önceki son tıklamaya yazar. İlk tıklama tüm krediyi müşteriyi ilk getiren kanala verir. Doğrusal model krediyi tüm temas noktalarına eşit böler. Zaman azalmalı model satışa yakın temaslara daha fazla pay verir. Veri odaklı modeller ise geçmiş verideki örüntülere bakarak her kanalın katkısını istatistiksel olarak tahmin eder.

Her model bir atıf penceresiyle çalışır: örneğin tıklamadan sonraki 7 ya da 30 gün içinde gerçekleşen satışlar sayılır. Görüntüleme sonrası atıf, yani reklamı yalnızca görüp tıklamayan kişinin sonraki satın almasının sayılıp sayılmayacağı da ayrıca belirlenir. Pencere ve model değiştiğinde aynı kampanyanın raporlanan ROAS değeri de değişir.

Perakendede atıf modeli örneği

Varsayımsal bir örnekte, bir mobilya sitesindeki 10.000 TL'lik koltuk satışından önce müşteri üç temas yaşamış: sosyal medya reklamı, arama reklamı ve bir hatırlatma e-postası. Son tıklama modelinde 10.000 TL'nin tamamı e-postaya yazılır. Doğrusal modelde her kanal yaklaşık 3.333 TL alır. Son tıklama raporuna bakan ekip sosyal medya bütçesini kesmeyi düşünebilir, oysa müşteriyi ilk kez getiren kanal oydu.

Atıf modeli için dikkat edilmesi gerekenler

• Her reklam platformu kendi lehine atıf yapma eğilimindedir, platform raporlarındaki satışlar toplandığında gerçek cirodan fazla çıkabilir.
• Mağazada gerçekleşen satışlar dijital atıf modellerinde çoğu zaman görünmez.
• Çerez kısıtlamaları kullanıcı bazlı izlemeyi zorlaştırdığı için atıf verisi eksik kalabilir.
• Atıf sonuçları, artımlılık testleriyle sağlamaya alınmalıdır.

İlgili terimler

Atıf modeliyle ilişkili kavramlar arasında perakende medya ağı, temas noktası, birinci taraf veri ve sepete ekleme oranı bulunur. Reklam ölçümüne dair haberler perakende medya sayfasında.

Son güncelleme: 18 Ekim 2026 · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü