Perakende Sektörü

Sepet Enflasyonu Nedir?

Sepet enflasyonu, bir perakendecide müşterilerin satın aldığı ürün sepetinin fiyatındaki dönemsel artıştır ve zincirin kendi raflarında yaşanan fiyat değişimini ölçer.

Sepet Enflasyonu

Resmî enflasyon tüm ekonomideki fiyat değişimini ölçer, ama bir market zinciri kendi rafındaki tabloyu ayrıca bilmek ister. Sepet enflasyonu, perakendecinin sattığı ürünlerin fiyatlarındaki ortalama artışı gösteren iç ölçüdür. Genellikle her iki dönemde de satılan aynı ürünlerin birim fiyatları karşılaştırılır ve satış ağırlıklarıyla ortalaması alınır. Ticari direktörler, fiyatlama ekipleri ve yatırımcılar bu rakamla cironun ne kadarının fiyattan, ne kadarının hacimden geldiğini ayırır. Rakam, zincirin fiyat konumunu rakiplere ve resmî verilere göre değerlendirmede de kullanılır.

Sepet enflasyonu nasıl çalışır?

Hesaplamada iki dönemde de rafta olan ürünler eşleştirilir. Her ürünün fiyat değişimi, o ürünün ciro içindeki payıyla ağırlıklandırılır. Yeni giren ve listeden çıkan ürünler ayrı tutulur ki ürün karması değişimi fiyat artışı gibi görünmesin. Tartılı ürünlerde kilogram fiyatı, farklı gramajlı ürünlerde ise birim fiyat esas alınır.

Ortaya çıkan rakam, TÜFE gıda ve alkolsüz içecek kalemiyle karşılaştırılır. Zincirin sepet enflasyonu resmî gıda enflasyonunun altında kalıyorsa, perakendeci fiyat yatırımı yapmış ya da müşteri daha uygun ürünlere kaymış olabilir. Kategori bazında yapılan hesap, artışın hangi reyonlarda yoğunlaştığını gösterir. Ortalama fiş tutarındaki artış ise fiyat, adet ve karma etkilerinin toplamıdır, sepet enflasyonuyla karıştırılmamalıdır.

Perakendede sepet enflasyonu örneği

Örnek bir hesap: Bir süpermarket zincirinde ortalama fiş tutarı bir yılda yüzde 50 artıyor. Eşleştirilmiş ürünlerde sepet enflasyonu yüzde 42 çıkıyor. Kalan fark, müşterilerin sepete daha fazla ürün koymasından ve bazı kategorilerde premium ürünlere geçmesinden kaynaklanıyor. Fiyatlama ekibi aynı dönemde özel marka penetrasyonunun yükseldiğini de görüyor.

Sepet enflasyonu için dikkat edilmesi gerekenler

  • Gramajı küçülen ürünlerde fiyat birim ağırlık başına hesaplanmazsa küçülflasyon etkisi gözden kaçar.
  • Kampanyalı fiyatlarla raf fiyatları ayrı ayrı izlenmelidir.
  • Bölgesel fiyat farkları varsa sepet enflasyonu bölge bazında da hesaplanmalıdır.
  • Rakam resmî endekslerle karşılaştırılırken kapsam ve ağırlık farkları not edilmelidir.

İlgili terimler

Sepet enflasyonuyla birlikte okunan kavramlar arasında hacimsel ve değer büyümesi, sepet ortalaması, fiyat-hacim-karma analizi ve ucuza kayış bulunur. Fiyat gelişmelerine dair veriler için sektörel raporları inceleyebilirsiniz.

Son güncelleme: · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü

Alıntılarken kaynak gösterin: "Sepet Enflasyonu nedir?", Perakende Sözlüğü, Perakende Sektörü — https://perakendesektoru.com/sozluk/sepet-enflasyonu-nedir/

S harfiyle başlayan diğer terimler