Stok-Satış Oranı (Stock-to-Sales Ratio) Nedir?

Stok-satış oranı, bir dönem başındaki ya da sonundaki stok değerinin aynı dönemdeki satışlara bölünmesiyle bulunur ve satışları karşılamak için ne kadar stok tutulduğunu gösterir.

Bir mağazada her 1 liralık satış için rafta ve depoda kaç liralık mal tutulduğunu bilmek, hem nakit hem de indirim riski açısından önemlidir. Stok-satış oranı (stock-to-sales ratio) bunu ölçer. Ürün planlamacıları, alım ekipleri ve finans ekipleri bu oranı özellikle moda, ayakkabı ve ev yaşam gibi sezonluk kategorilerde aylık olarak izler. Oran, açık alım bütçesinin hesaplanmasında da temel girdilerden biridir. Satışlar düşerken stok sabit kalırsa oran yükselir ve fazla stok uyarısı verir.

Stok-satış oranı nasıl çalışır?

Formül: Stok-satış oranı = Dönem başı stok değeri / Dönem satışları. Değerler aynı bazda olmalıdır: ya ikisi de maliyet ya da ikisi de satış fiyatı üzerinden. Moda perakendesinde hesap genellikle satış fiyatı üzerinden ve aylık olarak yapılır.

Oran, stok devir hızının kısa vadeli bir yansımasıdır. Planlamacılar her ay için hedef bir oran belirler. Sezon başında oran yüksek tutulur, çünkü yeni koleksiyon mağazalara dolar. Sezon ilerledikçe oranın düşmesi beklenir. Hedefin üzerinde kalan kategoriler için yeni alımlar kısılır ya da indirim planı öne çekilir.

Perakendede stok-satış oranı örneği

Varsayımsal olarak bir giyim zincirinin kadın triko kategorisinde ekim başı stoku satış fiyatıyla 12 milyon TL, ekim satışları 4 milyon TL olsun. Stok-satış oranı 3,0 çıkar. Plan bu ay için 2,5 öngörüyordu. Fark, kasım için verilecek siparişlerin azaltılması gerektiğini gösterir. Aynı oran aralık başında da 3,0'ın üzerinde kalırsa ekip sezon sonu indirimini erkene almayı tartışır.

Stok-satış oranı için dikkat edilmesi gerekenler

• Oranı kategori ve mağaza kümesi bazında izleyin, toplam oran bazı kategorilerdeki sorunları gizler.
• Yolda olan ve depoda bekleyen stoku hesaba katıp katmadığınızı netleştirin.
• Kampanya dönemlerinde satışlar şiştiği için oran geçici olarak düşük görünebilir.
• Hedef oranları geçen yılın gerçekleşmesinden değil, hedeflenen sezon sonu stok seviyesinden geriye doğru hesaplayın.

İlgili terimler

İlgili kavramlar arasında stok kapsama süresi, sell-through oranı, overstock ve MFP bulunur. Stok yönetimine dair analizler sektörel rapor sayfasında.

Son güncelleme: 18 Ekim 2026 · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü