Tarih Kontrolü (Date Checking) Nedir?
Tarih kontrolü, raftaki ve depodaki ürünlerin son tüketim ya da tavsiye edilen tüketim tarihlerinin düzenli aralıklarla incelenmesi, tarihi yaklaşanların öne alınması ve geçenlerin satıştan çekilmesidir.

Gıda perakendesinde rafta tarihi geçmiş bir ürünün bulunması hem müşteri güvenini hem de denetimlerde mağazayı zor durumda bırakır. Tarih kontrolü (date checking), ürünlerin ambalajındaki son tüketim ve tavsiye edilen tüketim tarihlerinin sistemli biçimde kontrol edilmesidir. Süt ürünleri, şarküteri, ekmek ve hazır yemek gibi kısa ömürlü kategorilerde her gün, kuru gıdada daha seyrek yapılır. Kontrolün iki amacı vardır: tarihi geçen ürünü satıştan çekmek ve tarihi yaklaşanı fireye dönüşmeden satmak. Bu işin dayanağı SKT ve TETT ayrımıdır.
Tarih kontrolü nasıl çalışır?
Mağaza, kategorileri kontrol sıklığına göre gruplandırır. Görevli rafın arkasından önüne doğru ürünleri inceler, en yakın tarihli ürünleri öne alır ve tarihi geçmiş olanları ayırır. Tarihi yaklaşan ürünler için mağazanın kuralına göre indirim etiketi uygulanır ya da ürün ayrı bir reyona taşınır.
Bazı zincirler el terminaline tarih bilgisi girerek kontrolü kolaylaştırır, sistem hangi gün hangi ürüne bakılacağını listeler. Depodan rafa dolumda FEFO kuralı uygulanırsa kontrol yükü azalır.
Perakendede tarih kontrolü örneği
Varsayımsal bir örnek: Bir market her sabah süt dolabında tarih kontrolü yapıyor. Tarihine iki gün kalan 18 adet yoğurt öne alınıp indirim etiketiyle işaretleniyor, tarihi geçmiş 3 adet ise satıştan çekilip fire koduyla kaydediliyor. Mağaza bu kayıtları haftalık incelediğinde aynı ürünün sürekli tarihe takıldığını görüyor ve sipariş miktarını düşürüyor. Birkaç hafta sonra o üründeki fire belirgin biçimde azalırken raf yine boş kalmıyor.
Tarih kontrolü için dikkat edilmesi gerekenler
- Son tüketim tarihi geçmiş gıdanın satışa sunulmaması temel kuraldır, tarih etiketlemesine ilişkin güncel kapsam ve ayrıntılar ilgili mevzuattan ve kurum duyurularından takip edilmelidir.
- Ürünlerin rafın arkasında kalması kontrolü atlatmanın en yaygın nedenidir, kontrol mutlaka rafın arka sırasına kadar yapılmalıdır.
- İndirime alınan ürünlerin indirim etiketi ile kasadaki fiyat aynı olmalıdır.
- Çekilen ürünler fire nedeniyle doğru kodlanmazsa sipariş planlaması yanlış veriyle çalışır.
İlgili terimler
Tarih kontrolüyle bağlantılı kavramlar arasında raf ömrü, minimum kalan raf ömrü, gün sonu indirimi ve fire kodları sayılabilir. Market zincirleriyle ilgili haberler süpermarket ve hipermarketler sayfasında.
Son güncelleme: · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü
Alıntılarken kaynak gösterin: "Tarih Kontrolü (Date Checking) nedir?", Perakende Sözlüğü, Perakende Sektörü — https://perakendesektoru.com/sozluk/tarih-kontrolu-date-checking-nedir/
T harfiyle başlayan diğer terimler
- T&A Takvimi (Time and Action) Nedir?
- Taahhütlü Cihaz Satışı Nedir?
- Tabela Ruhsatı Nedir?
- Tabldot Nedir?
- Tahmin Yanlılığı (Forecast Bias) Nedir?
- Take Rate (Pazaryeri Kesinti Oranı) Nedir?
- Take-Back Programı (Geri Toplama) Nedir?
- Taklit Ürün (Counterfeit) Nedir?
- Taklit ve Tağşiş Listesi Nedir?
- Taksit Erteleme Kampanyası Nedir?