TFRS 16 (Kiralamalar Standardı) Nedir?

TFRS 16, kiracıların kiraladıkları mağaza, depo ve araçları bilançoda kullanım hakkı varlığı ve kira yükümlülüğü olarak göstermesini öngören, IFRS 16 ile uyumlu Türkiye Finansal Raporlama Standardıdır.

TFRS 16, Kamu Gözetimi Kurumunun yayımladığı ve uluslararası IFRS 16 standardının Türkçe karşılığı olan kiralamalar standardıdır. 2019 yılından itibaren uygulanan standart, perakende şirketlerinin finansal tablolarını belirgin biçimde değiştirdi. Çünkü mağazaların çoğu kiralıktır ve daha önce dipnotlarda kalan uzun vadeli kira taahhütleri artık bilançoya girmektedir. Finans ekipleri, analistler ve bankalar, perakendecilerin FAVÖK ve borçluluk rakamlarını yorumlarken bu standardın etkisini ayırır. Özellikle yüzlerce kiralık mağazası olan zincirlerde rakamların büyüklüğü, standardın etkisini göz ardı edilemez hale getirir.

TFRS 16 nasıl çalışır?

Kiracı, kira sözleşmesi başladığında gelecekteki kira ödemelerinin bugünkü değerini kira yükümlülüğü olarak yazar. Aynı tutarda bir kullanım hakkı varlığı da aktife alınır. Sonraki dönemlerde gelir tablosunda kira gideri yerine kullanım hakkı varlığının amortismanı ve kira yükümlülüğünün faiz gideri görünür.

Bunun sonucu olarak FAVÖK yükselir, çünkü kira gideri FAVÖK'ün dışına çıkar. Buna karşılık toplam varlıklar ve borçlar büyür. Kısa süreli ve düşük tutarlı kiralamalar için standart bazı kolaylıklar tanır. Cirodan pay olarak ödenen değişken kiralar ise yükümlülüğe dahil edilmez, dönem gideri olarak kalır.

Perakendede tFRS 16 örneği

Varsayımsal olarak bir zincir, yıllık kirası 1 milyon TL olan bir mağaza için 10 yıllık sözleşme imzalıyor. İskonto oranı varsayımıyla kira ödemelerinin bugünkü değeri örneğin 5 milyon TL hesaplanıyor. Bu tutar bilançoya hem varlık hem yükümlülük olarak girer. Gelir tablosunda 1 milyon TL kira gideri yerine yıllık yaklaşık 500 bin TL amortisman ve azalan tutarda faiz gideri görünür. Mağazanın FAVÖK'ü bu nedenle yükselmiş gibi görünür.

TFRS 16 için dikkat edilmesi gerekenler

• Şirketleri kıyaslarken FAVÖK'ün TFRS 16 etkisi dahil mi hariç mi açıklandığını kontrol edin.
• Kredi sözleşmelerindeki borç oranı tanımlarının kira yükümlülüğünü içerip içermediğine bakın.
• Sözleşme uzatma opsiyonlarının kullanılıp kullanılmayacağına dair varsayım, yükümlülüğün büyüklüğünü değiştirir.
• Ciro kirası ağırlıklı sözleşmelerde bilanço etkisi daha küçük kalır, bu da kıyaslamayı zorlaştırır.

İlgili terimler

TFRS 16 ile ilişkili kavramlar arasında kira maliyeti oranı, ticari kira sözleşmesi, minimum garanti kira ve satış ve geri kiralama sayılabilir. Şirketlerin finansal tablolarına ilişkin analizler sektörel raporlar bölümünde.

Son güncelleme: 18 Ekim 2026 · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü