Royalty (Franchise Ciro Payı) Nedir?

Royalty (franchise ciro payı), franchise alanın markayı ve işletme sistemini kullanmaya devam etmesi karşılığında genellikle aylık olarak marka sahibine ödediği, çoğunlukla cironun yüzdesi şeklindeki süreli ödemedir.

Royalty (franchise ciro payı), franchise ilişkisinin süreklilik gösteren gelir kalemidir. Franchise alan, giriş bedelini bir kez öder; royalty ise sözleşme boyunca, çoğunlukla her ay, mağazanın cirosu üzerinden ödenir. Marka sahibi bu gelirle marka yönetimini, ürün geliştirmeyi, eğitim programlarını, saha danışmanlarını, teknoloji altyapısını ve denetim sistemini finanse eder. Royalty modeli, iki tarafın çıkarını aynı yöne çeker: mağaza ne kadar çok satarsa marka sahibi de o kadar çok kazanır.

Royalty nasıl çalışır?

Formül: Aylık royalty = Net ciro × Royalty oranı. Net cironun tanımı sözleşmede yapılır; genellikle KDV hariç, iadeler ve indirimler düşüldükten sonraki satış tutarıdır. Bazı markalar ciro yerine sabit aylık bir tutar ya da metrekare bazlı ücret alır; bazıları ise ürün tedarikinden aldığı marjı royalty yerine koyar. Asgari royalty tutarı belirlenmesi de mümkündür.

Doğru hesaplama için marka sahibi, franchise alanın satış verisine erişmek ister. Bu nedenle sözleşmeler genellikle markanın belirlediği POS sisteminin kullanılmasını ve satış verisinin merkeze anlık aktarılmasını şart koşar. Marka sahibi ayrıca ciro bildirimi ve franchise denetimi yoluyla verinin doğruluğunu kontrol eder. Geç ödeme ya da eksik bildirim, fesih nedenleri arasında yer alır.

Perakendede royalty örneği

Varsayımsal bir örnek: Bir fast food markasının franchise sözleşmesinde royalty oranı yüzde 6, reklam fonu katkısı yüzde 2 olarak belirlenmiş. Bir şube ayda 2,5 milyon TL net ciro yaparsa 150.000 TL royalty ve 50.000 TL reklam fonu katkısı öder. Franchise alan, bu 200.000 TL'yi kira ve personel gibi sabit giderlerle birlikte birim ekonomisi hesabına koyarak şubenin kârlılığını izliyor.

Royalty için dikkat edilmesi gerekenler

• Net ciro tanımı iade, indirim, paket servis komisyonu ve online satışları açıkça kapsamalıdır.
• Franchise alan, royalty ve diğer payları düştükten sonra kalan marjı gerçekçi hesaplamalıdır.
• Marka sahibinin royalty karşılığında sunacağı hizmetler sözleşmede somut olarak listelenmelidir.
• Ödeme takvimi ve gecikme faizleri önceden netleştirilmelidir.

İlgili terimler

Royalty ile birlikte franchise giriş bedeli, franchise reklam fonu, ciro kirası ve dört duvar FAVÖK kavramlarına göz atabilirsiniz. Franchise sistemleriyle ilgili haberler AVM ve gayrimenkul sayfasında.

Son güncelleme: 18 Ekim 2026 · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü