Satış Hızı (Rate of Sale) Nedir?

Satış hızı (rate of sale), bir ürünün belirli bir zaman biriminde, genellikle mağaza başına haftalık olarak satılan ortalama adedidir; dağılımdan bağımsız olarak ürünün çekim gücünü gösterir.

Bir ürünün toplam satışı yüksek olabilir, çünkü çok sayıda mağazada bulunuyordur. Ama her mağazada ne kadar sattığı ayrı bir sorudur. Satış hızı (rate of sale, ROS), ürünün bulunduğu mağaza başına belirli bir sürede ortalama kaç adet satıldığını gösterir. Bu sayede farklı dağılıma sahip ürünler adil biçimde karşılaştırılabilir. Kategori yöneticileri, satış hızını yeni ürünlerin performansını değerlendirmek ve SKU rasyonalizasyonu kararlarını desteklemek için kullanır.

Satış hızı nasıl çalışır?

Formül: Satış hızı = Toplam satış adedi / (Ürünü satan mağaza sayısı × Hafta sayısı). Sonuç "mağaza başına haftalık adet" olarak ifade edilir. Bazı raporlarda adet yerine ciro kullanılır ya da hesap, ürünün ağırlıklı dağılımına göre düzeltilir.

Satış hızı, bir ürünün dağılımı genişletildiğinde ne kadar satabileceğini tahmin etmede de kullanılır. Ancak ürün önce en güçlü mağazalara girdiyse ilk dönemdeki hız, yeni eklenen mağazalarda düşebilir. Bu nedenle karşılaştırmalar benzer mağaza gruplarında yapılır. Stoksuz geçen haftalar hesaptan çıkarılmazsa satış hızı olduğundan düşük görünür.

Perakendede satış hızı örneği

Varsayımsal bir örnek: Bir market zincirinde yeni bir soğuk çay 8 hafta boyunca 50 mağazada satılıyor ve toplam 4.000 adet satıyor. Satış hızı 4.000 / (50 × 8) = mağaza başına haftada 10 adet. Aynı kategorideki rakip ürün 200 mağazada 8 haftada 12.800 adet satıyor; satış hızı haftada 8 adet. Toplam satışı daha düşük olsa da yeni ürünün mağaza başına çekim gücü daha yüksek olduğu için zincir dağılımı genişletmeye karar veriyor.

Satış hızı için dikkat edilmesi gerekenler

• Stoksuz haftalar ve promosyon haftaları ayrıştırılmadan hesaplanan satış hızı yanıltıcı olur.
• Yeni ürünlerin ilk haftalarındaki merak etkisi geçtikten sonraki hız ayrıca izlenmelidir.
• Farklı büyüklükteki mağazaları karşılaştırırken mağaza kümesi bazında hesap yapılmalıdır.
• Satış hızı raf alanı kararlarında raf metresi başına verimle birlikte kullanılmalıdır.

İlgili terimler

Satış hızıyla ilişkili terimler arasında sell-through oranı, stok devir hızı, sayısal dağılım ve yavaş dönen ürün yer alır. Kategori performansına dair değerlendirmeler gıda perakendesi haberlerinde bulunabilir.

Son güncelleme: 18 Ekim 2026 · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü