Sürekli Envanter Sistemi (Perpetual Inventory) Nedir?

Sürekli envanter sistemi, her satış, mal kabul, iade, transfer ve fire hareketinin anında kaydedilmesiyle stok miktarının ve değerinin sistemde sürekli güncel tutulduğu stok takip yöntemidir.

Kasada okutulan her ürün, sistemdeki stoktan aynı anda düşer. Sürekli envanter sistemi bu ilkeye dayanır: stok hareketleri gerçekleştiği anda kaydedilir, böylece herhangi bir saatte mağazada ya da depoda hangi üründen kaç adet olması gerektiği bilinir. Dönemsel envanter yönteminde ise stok yalnızca sayım günlerinde öğrenilir. Modern perakende zincirleri sipariş, raf dolumu, online stok gösterimi ve finansal raporlama için sürekli envanter kayıtlarına dayanır.

Sürekli envanter sistemi nasıl çalışır?

Her stok hareketi bir belgeyle sisteme girer. Mal kabul stoğu artırır, kasa satışı azaltır. Müşteri iadesi stoğa geri ekler, tedarikçiye iade ve mağazalar arası transfer ilgili lokasyonlardan düşer. Kırılan, bozulan ya da tarihi geçen ürünler fire olarak kayda alınır. Formül: Güncel stok = Açılış stoğu + Girişler − Çıkışlar.

Kayıt ne kadar doğru olursa olsun, hırsızlık, kayda geçmeyen fire ve yanlış okutma nedeniyle sistem stoğu zamanla gerçeklikten sapar. Bu yüzden sürekli envanter, sayımla birlikte çalışır: yıllık genel sayımın yanında, belirli ürün gruplarının sırayla sayıldığı döngüsel sayım sapmaları düzeltir.

Perakendede sürekli envanter sistemi örneği

Örnek olarak bir kozmetik mağazasını düşünelim. Sistem bir rujun stoğunu 6 adet gösteriyor, otomatik sipariş bu nedenle yeni ürün istemiyor. Ancak raf boş. Döngüsel sayımda ürünün gerçekte 0 adet olduğu, 6 adedin kayda geçmemiş hırsızlıktan kaynaklandığı anlaşılıyor. Stok düzeltilince sipariş önerisi devreye giriyor ve raf ertesi hafta yeniden doluyor.

Sürekli envanter sistemi için dikkat edilmesi gerekenler

• Fire, iade ve transfer gibi kasadan geçmeyen hareketler aynı gün sisteme girilmelidir.
• Okutma hataları, örneğin farklı tatlardaki ürünlerin tek barkodla geçirilmesi, iki ürünün stoğunu birden bozar.
• Sistem ile sayım arasındaki farklar ürün bazında raporlanmalı ve nedeni araştırılmalıdır.
• Negatif stok gösteren ürünler kayıt hatasının işaretidir ve hızla incelenmelidir.
• Mağazalar arası transferlerde gönderen ve alan mağazanın kaydı aynı gün kapanmalıdır.

İlgili terimler

Sürekli envanter sistemiyle bağlantılı kavramlar arasında stok doğruluğu, hayalet stok, negatif stok, envanter sayımı ve shrinkage bulunur. Stok ve tedarik konularındaki haberler için lojistik ve tedarik sayfasına göz atabilirsiniz.

Son güncelleme: 18 Ekim 2026 · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü